@Pudra özel haberidir, izinsiz kullanılamaz. 05.10.2015

Çocuğunuzla birlikte yıkanmanız doğru mu?

Çocuğunuzla bedensel yakınlık söz konusu olduğunda hangisi doğaldır, hangisi sınırı aşar? Klinik Psikolog Dr. Ayşe Bombacı Pudra.com için yazdı.

Bir bebek fiziksel ve ruhsal olarak anne babasıyla temas içinde olma ve onlara bağlanma ihtiyacıyla dünyaya gelir. Fiziksel yakınlık ve sevgi ihtiyacı, beslenme ve korunma ihtiyacı kadar yoğundur. Doğum sonrasında genellikle ebeveyn odasında uyuyan bebek, fiziksel olarak ailesine yakın yaşar. Bakımı yapılırken, emzirilirken ya da biberonla beslenirken tensel temas sağlanır ve bu bebeğin sağlıklı duygusal ve beyinsel gelişimi için önemlidir. Küçük bir bebek, ebeveynleri tarafından yıkanır, hatta onlarla tuvalete girer. Çünkü evin içinde tek başına olmakta zorlanabilir ya da yalnız kalmak istemez. 

Çocuğunuzla birlikte yıkanmak ve cinsellik

Peki, doğumdan sonra başlayan, bebeğe fiziksel olarak yakın olma ihtiyacı ne zamana kadar devam eder? Çocuk büyüdükçe yeni sınırlar çizilmeli midir? Bedensel yakınlık söz konusu olduğunda hangi davranışlar doğaldır, hangilerinden kaçınmak gerekir? Sınırları aştığını anne ve babalar nasıl anlayabilir? Birçok aile bu sorulara karşı meraklı ve duyarlı. Örneğin, "Ebeveynler çocuklarıyla birlikte çıplak yıkanabilirler mi?" sorusunun cevabı çok tartışmalı. Bu soruya psikolojik açıdan sağlıklı bir cevap ararken altın kural olarak "çocuğun yaşı" ve "utanma duygusu" gözetilmeli. DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü'nden Klinik Psikolog Dr. Ayşe Bombacı şunları söylüyor:


Utanma duygusuna saygı duyun

Utanma duygusu, motor alandaki emeklemek ve yürümek gibi; duygusal alandaki gelişim taşlarından biri. Utanma duygusuyla kast edilen çocuğun utangaç bir mizaca sahip olması değildir. Daha ziyade bedensel olarak kendini başkalarından saklama ihtiyacıdır burada söz konusu olan. Bedensel utanma duygusu, evrensel ve tüm toplumlarda rastlanan bir duygu. Sadece kişinin ne için utandığı ve bedensel konularda neyin tabu olduğu kültürden kültüre ve hatta aynı kültürün içindeki bir aileden diğerine göre değişebilir. Örneğin bir aile içinde tuvaletin kapısı çocuklara her zaman kapalıyken, bir başka ailede o kapı açık kalabilir. Ailenin yaklaşımına göre, çocuktaki utanma duygusu ya çok fazladır ya da normal sınırlar içindedir.
Yaşamın ilk yıllarında utanma duygusu çocuklarda henüz gelişmemiştir. Çıplak olmak belki de küçük bir çocuğun kendisini en rahat hissettiği zamanlardır.

Aynı şekilde başkalarının da çıplak olması onları rahatsız etmez. En erken 3 yaşından sonra, ortalama olarak 5 yaşla birlikte çocuklar, çıplaklığın farkına varır ve ebeveynlerinin de etkisiyle utanma duygusu gelişir. Örneğin çocuk artık, tuvaletini yaparken ya da yıkanırken başkaları tarafından görülmek istemeyebilir. Bu ihtiyaç kendini gösterdiğinde aileler tarafından mutlaka saygı ve anlayışla karşılanmalıdır. Utanma duygusu aynı zamanda çocuğa koruma da sağlar, çocuğun bedeni başkalarına açık değildir ve onlar tarafından değerlendirilemez. Çocuk bu sayede "Bedenim bana aittir, istemediğim ve hoşuma gitmeyen hiçbir şey olamaz." inancını geliştirebilir. Buna bağlı olarak çocuklarda tuvalet eğitimi de aslında çok hassas bir konu olarak karşımıza çıkıyor. Çocuklara tuvalet eğitimi nasıl verilir? başlıklı yazımızda bu konuyla ilgili önerilerimizi bulabilirsiniz. Özetle utanma duygusu sayesinde, çocuk hem kendini diğerlerinden ayırarak bedensel sınırlarını çizer ve bireyselleşir, hem de toplum içindeki sosyal normlara uyum sağlar.

Peki, çocuğun utanma duygusuna aileler nasıl saygı gösterebilir? Sadece giyinip soyunurken ya da banyoda değil; örneğin doktor kontrolü gibi çocuğun utanma duygusunu gösterebileceği her durumda ona anlayışla ve saygıyla yaklaşarak, onu zorlamamak gerekir. Ona ''Hadi ama abartma, utanılacak bir şey yok. Kimse seni yemez merak etme…" gibi tepkiler vermek, duyarlı bir ebeveyn yaklaşımı değildir. Çocuğun ihtiyaçlarına karşı saygısızca davranmak onun kendisini reddedilmiş gibi hissetmesine yol açabilir. Bu da çocuğun, ihtiyaçlarını fark edip, onları dile getirmesini engelleyebilir. Örneğin, küçük bir kız bikini üstü giymek istiyorsa giymeli, bir erkek çocuğu artık ailesiyle birlikte banyo yapmak istemiyorsa, bu isteği kabul görmelidir. Eğer çocuk giyinirken kapısını kapatmak istiyorsa, ondan izin almadan kapısı açılmamalı ya da çocuk artık öpülmek ve birini öpmek istemiyorsa, buna itiraz edilmemelidir.


Özel alanına girmek için zorlamayın

Ergenlikle birlikte, bedeni söz konusu olduğunda daha utangaç davranmaya başlayan çocuk artık ebeveynlerinin bile kendisini çıplak görmesini istemeyecektir. Çocuğun yarattığı bu özel alana saygı göstermek çok önemlidir. "Tamam, canım ne var utanacak, sanki hiç mi görmedik seni çıplak!" demek çocukta daha fazla stres yaratır ve onu baskılar. Bu sözlerle yetinmeyip, bir de çocuğunun sırtını yıkamak için ısrar eden ve onun rızası olmadan bunu uygulayan bir ebeveyn onda travma etkisi yaratabilir. Aynı şekilde çocuk da kendini rahatsız hissediyorsa, ebeveynlerinin, onun önünde çıplak olmaması gerekir.

Aile içi yakınlık ve uzaklık arasındaki sağlıklı dengeyi bulabilmek için hiç şüphesiz utanma duygusuna saygı göstermek yol göstericidir. Genel olarak çocuğu kucağa almak, onu yanağından öpmek, onunla fiziksel olarak yakın olmak hem çocuk hem de ebeveynler için sevginin dışa vurumu olan önemli ihtiyaçlardır. Ama aileler burada, çocuğun o anda böyle bir yaklaşımı isteyip istemediğine saygı duymalıdır. Çünkü ne zaman ve ne kadar yakınlık yaşanacağını belirleyen kişi ebeveynler değil; çocuk olmalıdır.

Konuyla ilgili diğer yazılarımız
Çocuğun cinsel organıyla oynaması normal mi?
Psikolog Yegan Sasık çocukların neden cinsel organlarıyla oynadıklarını ve bunu gören anne babaların nasıl tepki vermeleri gerektiğini Pudra.com'a anlattı.

Sevişirken çocuğunuza yakalanırsanız ne yapmalısınız?
Çiftlerin mutlu bir ilişki yaşayabilmelerinde önemli bir rol oynayan seks, çocuklara yakalanılması halinde sekteye uğrayabiliyor.

Çocukların gece korkuları için ne yapılabilir?
9-12 yaş aralığı çocuklarda sıklıkla görülen gece korkuları karşısında ailelerin neler yapması gerektiğini Psikolog Yegan Sasık Pudra.com okurları için anlattı.

Müzikle ilgilenen çocuklar daha başarılı oluyor
Müziğe erken yaşlarda başlayan çocuklar ilerleyen yıllarda daha başarılı oluyor. Peki çocukların müzik eğitimine hangi yaşta başlamaları doğru?


POPÜLER GALERİLER
raisa and vanessa nike air force 03
derin mermerci network
alexander wang adidas originals 10
gece bakimi
fezi altun max factor makyaj tuyolari
kis bahcesi dekorasyon onerileri5
organik kozmetik krem guzellik dogal bakim cilt sac goz
pandora reflections mood jewellery 12
EN YENİLER